Description
Noah Abraham Moses Hesus Muhammad
Ang kalinaw maanaa kanila
Ang Allah (Dios), ang Magbubuhat sa uniberso ug ang tanan nga anaa niini, naglalang sa mga tawo alang sa usa ka halangdon nga katuyoan: ang pagsimba Kaniya lamang ug paggiya sa usa ka mahiyason nga kinabuhi pinasikad sa Iyang mga pagtulun-an ug giya. Bisan pa, ang usa dili makatuman niini nga katuyoan nga wala makadawat sa tin-aw nga mga panudlo gikan sa Allah.
Si Allah, ang Labing Maluluy-on ug Makataronganon, wala mobiya kanato nga maglatagaw sa Yuta nga walay tumong. Aron sa pagpahibalo kanato sa atong katuyoan, si Allah mitudlo ug pipila ka mga indibidwal aron makigkomunikar ug magpakita sa Iyang mensahe ngadto sa tanang katawhan. Kini nga mga indibidwal nailhan nga mga Propeta, nga naglakip ni Adan, Noe, Abraham, Moises, Jesus ug Muhammad – ang kalinaw maanaa kanilang tanan.
Ang mga Kinaiya sa mga Propeta
Ang tanan nga mga Propeta adunay komon nga mga kinaiya nga mohimo kanilag talagsaon nga mga tawo.
Ang mga propeta nakadawat og pagpadayag
Ang labing mahinungdanong kalainan tali sa usa ka ordinaryo nga tawo ug sa usa ka Propeta mao nga ang usa ka Propeta nakadawat pagpadayag gikan sa Allah.
Ang mga propeta adunay halangdon nga kinaiya
Ang mga propeta wala gayud mangita og pam-personal nga mga kaayohan sama sa bahandi, taas nga kahimtang o gahum - hinoon, nangita lamang sila sa pag-uyon sa Diyos.
Ang mga propeta maoy mga labing maayong panig-ingnan taliwala sa ilang mga katawhan sa kinaiya ug pagkamatarung. Nagkinabuhi sila nga masinugtanon sa Diyos, nga may hamtong nga moral ug kanunayong matinud-anon sa sinultihan ug pamatasan. Tungod niini nga rason, ang mga Muslim hingpit nga nagsalikway ang mga bakak sa pagpa -ila sa dagkong mga sala ngadto sa mga Propeta, nga makita sa pipila ka mga kasulatan sa uban pang mga relihiyon.
Daghang mga Propeta mihimo og mga milagro, kasagaran sa usa mga umahan diin ang ilang mga kayawhan milabaw. Pananglitan, ang katawhan ni Moises (ang kalinaw maanaa kaniya) milabaw sa salamangka; busa, si Moises (ang kalinaw maanaa kaniya) nakahimo sa paghimo og mga milagrosong buhat nga bisan ang mga salamangkero dili makahimo. Ang mga tawo ni Hesus (ang kalinaw maanaa kaniya) milabaw sa mga butang sa medisina; busa, si Jesus (ang kalinaw maanaa kaniya) nakahimo sa pagbuhat sa mga buhat sa pagpang-ayo sa mga masakiton nga labaw sa kahanas sa iyang kaugalingong katawhan. Ang katawhan ni Muhammad (ang pakigdait anaa sa kaniya) milabaw sa mga balak; busa, si Muhammad (ang pakigdait anaa kaniya) naghatod sa Quran, nga adunay sulod nga mga pulong nga maayo kaayo nga mga pulong nga walay magbabalak nga makakompetensya. Dugang pa, daghang mga Propeta ang nagpahayag sa tinuod nga mga panagna sa umaabot nga mga panghitabo. Ang maong mga milagro gihimo lamang uban sa pagtugot ug tabang ni Allah, nga nagpamatuod nga sila mga tawo, ug dili balaan.
Ang mga Propeta dili Balaan
Samtang ang mga Propeta gipili ni Allah nga Labing Gamhanan, dili sila bala-an ug dili angayan nga pagasimbahon. Si Propeta Muhammad (saw) gisugo sa pag-ingon,
“Ako usa ka lalaki sama nimo. Gipadayag kanako nga ang inyong Diyos usa ra ka Diyos.”Quran 18:110
Klaro, bisan pa sa Bibliya, sa Daan ug sa Bag-ong Testamento, nga ang mga Propeta dili balaan, og mosimba ug mohapa sa Usa ka Tinuod nga Diyos.
“Ug siya [Hesus] mipalayo gamay, ug mihapa, ug nag-ampo...” Mateo 26:39.
“Ug sila [Moises ug Aaron] mihapa pinaagi sa ilang mga nawong...” Numero 16:22
“Ug si Ibrahim [i.e. Si Abraham] mihapa: ug ang Dios nakigsulti kaniya…” Genesis 17:3
Ang mga propeta adunay Klaro nga mga Kalidad
Si Allah naghatag tanang mga Propeta ug klaro nga mga kinaiya aron sila malampuson nga makatuman sa ilang misyon, sama sa pagpadayon, kaisug, pagpangulo, pailub ug kaalam.
Ang pipila ka mga panang-litan nagalakip sa:
l Ang paglahutay ni Noah (ang kalinaw maanaa kaniya) sa pagtawag sa iyang mga katawhan ngadto sa Allah, bisan kung gamay ra ang midawat.
l Ang kaisog ni Abraham (ang kalinaw maanaa kaniya) nga nag-inusarang makig-atubang sa iyang tibuok komunidad mahitungod sa ilang sayop o mini nga pagtuo, samtang niadtong bata pa siya.
l Ang pagpangulo ni Moises (ang kalinaw maanaa kaniya) sa pagdumala sa pag-ikyas sa iyang mga katawhan gikan sa labing madinaug-daugon og malupigon sa iyang panahon - si Paraon.
l Ang pag-pailub ni Hesus (ang kalinaw maanaa kaniya) sa pag-antos sa mga pag-panggukod nga gipahamtang kaniya sa iyang katawhan.
l Ang kaalam ni Muhammad (ang kalinaw maanaa kaniya) sa paghiusa sa daghang mga kaaway nga mga tribo sa Arabiya, nga adunay hataas nga kasaysayan sa panagbangi, ngadto sa usa ka malinawon nga komunidad.
Ang Mensahe sa mga Propeta
"Ug sa pagkatinuod Kami (Diyos) nagpadala ngadto sa matag nasod ug usa ka Mensahero (nga nag-ingon): 'Simbaha si Allah ug likayi o isalikway ang peken o mini nga mga diyos.' " Quran 16:36
Sukad atong ang tanan nga mga Propeta gipadala sa Usa ka Matuod nga Dios, silang tanan nagdala sa parehas nga mensahe ug adunay parehas nga misyon - ang pagpahinumdom ug pag-edukar sa ilang mga tawo sa katuyoan sa kinabuhi.
Ang ilang mga Mensahe mao ang:
l Klarohaon ang matu-od nga ideya sa Diyos ug isalikway ang sayop nga mga pagtuo
l Itudlo ang tinuod nga katuyoan sa kinabuhi
l Gipadangat kon sa unsang pamaagi simbahon si Allah
l Gipahayag ni Allah ang katin-awan sa matarung ug makasasalang pamatasan, ug tambagan ang mga katawhan bahin o sumala niana.
l Gihulagway ang mga ganti sa pagkamasulundon (Langit) ug pagpasidaan sa silot sa pagkadili-masinugtanon (Impiyerno)
l Gipasabot ang kasagarang wala masabti nga mga isyu sama sa kalag, mga anghel ug mga espiritu, ang sunod nga kinabuhi ug ang kapalaran.
"Ug wala Kami nagpadala ug usa ka Mensahero gawas sa pinulongan sa iyang katawhan, aron iyang maklaro (ang Mensahe) kanila..." Qur'an 14:4
Ang labing mahinungdanung pagtutok sa tanang mga Propeta mao ang pagpatin-aw sa ideya sa Diyos: nga Siya walay kauban o kaparehas, ug nga ang tanang pagsimba kinahanglang ipunting lamang ngadto Kaniya. Sa Quran, adunay daghang mga panang-litan sa mga Propeta nga nagpahayag niini nga mensahe:
Si Noah (ang kalinaw maanaa kaniya) miingon
[Quran 7:59],
“Oh akong katawhan! Simbaha si Allah! Wala ka nay laing Ginoo gawas Kaniya.”
Si Abraham (ang kalinaw maanaa kaniya) miingon [Quran 21:66],
"Nagasimba ka ba kamo gawas sa Allah, sa mga butang nga dili makahatag kaninyog kaayohan o makahimo kaninyo og kadaotan?
Si Moises (ang pakigdait anaa sa ibabaw niya) miingon [Quran 7:140],
“Unsa! Mangita ba ako alang kanimo ug usa ka dios gawas sa Allah bisan pa nga Siya naghimo kanimo nga labaw sa tanan nga binuhat nga mga butang?"
Si Hesus (ang kalinaw anaa kaniya) miingon
[Quran 3:51],
"Sa pagkatinuod si Allah mao ang akong Ginoo ug inyong Ginoo: busa simbaha Siya (lamang): kini mao ang Tul-id nga Dalan."
Muhammad (ang pakigdait anaa sa ibabaw niya) miingon [Quran 18:110],
“Gipadayag kanako nga ang imong Diyos usa ka Diyos. Busa bisan kinsa nga nagahandum nga makigkita sa iyang Ginoo, nan pabuhata siya ug maayo nga mga buhat ug dili ikag-uban ni bisan kinsa ingon nga iyang-kaparehas sa pagsimba sa Diyos.
Kini nga mensahe makanunayon sa tibuok kaliwatan, ug gitutukan ang ka-hinungdanon sa pagbaton sa husto o tamang pagtuo sa Diyos.
Ang Matag Nasud Gipadalhan ug Propeta
"Ug alang sa matag nasud adunay usa ka mensahero." Quran 10:47
Ang mga Muslim nagtuo nga liboan ka mga Propeta ang gipadala usahay ni Allah, labing menos usa sa matag nasod, isip usa ka kaluoy sa katawhan isip ilahang giya. Sa pipila ka mga kahimtang, ang mensahe sa mga Propeta nangawala, nadaot, nakalimtan, napasagdan, o gilimod sa mga katawhan. Kini mao ang pipila sa mga rason ngano nga ang usa ka bag-ong Propeta aron sa isangyaw pag-usab ang mensahe ni Allah.
Ang mga Muslim nagatuo ug nagtahod sa matag Propeta nga gipadala sa Diyos. Ang mga Muslim usab mituo sa tanang balaan nga mga basahon nga gipadayag ngadto sa mga Propeta, ibutang sa inyong alimpatakan ang kamatuoran nga walay bisan usa niini nga mga libro ang anaa karon sa ilang orihinal nga porma, gawas sa Quran.
"Siya (Allah) ang nagpadala o nagpababa sa Basahon (ang Quran) nganha kanimo (Muhammad) uban ang kamatuoran, nga nagpamatuod sa nauna niini. Ug Iyang gipababa ang Torah ug ang Ebanghelyo.” Quran 3:3
Nganong Dili Ang Tanan Makadawat ug Direktang Pagpadayag?
Gibuhat ni Allah ang kinabuhi ug gihatagan ang mga katawhan ug kagawasan nga pag-buot ug salabutan, ingon usa ka pagsulay aron makita kung kinsa ang andam nga mosunod sa Iyang dalan ug kinsa ang motipas. Kon ang matag tawo makadawat og direktang pagpadayag, ang kinabuhi dili mahimong tinuod nga pagsulay sa pagtuo. Ang tinuod nga pagsulay sa pagtuo sa usa ka tawo mao ang paggamit sa iyang salabutan ug pangatarungan sa pagpamalandong ug pag-ila sa mga timailhan sa Diyos, imbes nga direktang gisultihan o makig-istorya sa Diyos, nga wala magkinahanglan og bisan unsang paningkamot, ug magtanyag sa pagtuo nga walay kapuslanan.
Bisan tuod ang mga Propeta nakadawat og direkta nga pagpadayag, kini wala gmakapa-gawasnon kanila sa mga pagsulay sa kinabuhi, tungod kay ang pagka-propeta nagadalag daghang mga kalisdanan ug mga pagsulay.
Ang Katapusang Propeta
Ang mga propeta gipadala ngadto sa siguradong mga grupo sa katawhan, ug sa nanlabay nga panahon, ang mga mensahe kung diin sila gikan nangawala o gidaot. Bisan pa, si Propeta Muhammad (saws) wala gipadala sa usa ka piho nga mga tawo, apan sa kinatibuk-ang katawhan, ug ang iyang mensahe gipatunhay parehas sa kanhing porma sa Quran ug sa Sunnah.
Sukad nga ang Quran ug Sunnah gipatunhay ug sayon ra makab-ot, wala na kinahanglana ang laing Propeta.
l Ang Quran mao ang mga gisulti nga mga pulong ni Allah, ug walay bisan unsa nga pag-panglimbong, mga kasaypanan o mga panag-sumpakian. Kini usa ka basahon sa “giya alang sa katawhan… ug ang kalainan (tali sa husto ug sayop).” Quran 2:185
l Ang Sunnah mao ang mga tinigom nga mga pulong ug mga buhat ni Propeta Muhammad (saw), nga gitala sa iyang mga kauban ug sa ilang mga estudyante. Ang kamatuoran nga adunay libonan niini ang mga natala ug hugot nga gipamatud-an naghimo niini nga sayon kaayo alang sa bisan kinsa sa pagsunod sa Propeta Muhammad (ang kalinaw anaa kaniya) sa husto.
Ang mensahe ni Propeta Muhammad hingpit nga pang-uyunan sa mga pagtulon-an sa nangaging mga Propeta, ug nagapamatuod pud-usab sa ilang mensahe.
Si Propeta Muhammad (saw) mao ang kataposang Propeta alang sa tanang katawhan gikan sa iyang panahon hangtod sa kataposang panahon, lakip na ang kasamtangan ug umaabot nga henerasyon. Siya usa ka hingpit nga ehemplo sa usa ka matinud-anon, makiangayon, maloloy-on, maloloy-on, matinud-anon ug maisog nga tawo. Siya, sama sa ubang mga Propeta sa wala pa siya, walay bisan unsa nga dautan nga mga kinaiya ug nanlimbasug alang lamang sa Allah.
Hinapos nga pulong
"Sa pagkatinuod diha sa Mensahero sa Allah [Propeta Muhammad] ikaw adunay usa ka maayo kaayo nga panig-ingnan nga sundon alang sa bisan kinsa nga naglaum sa (pakigtagbo sa) Allah ug sa Katapusang Adlaw, ug nahinumdom sa Allah sa dako" Quran 33:21
Ang mga propeta gipadala isip usa ka kalooy ni Allah, aron ipahayag ang Iyang mga mensahe ug aron tudloan ang mga katawhan kung unsaon pagkinabuhi nga matarong. Sila adunay labing maayo nga mga kinaiya ug kinahanglan gisunod ug tumanon.
Ang pagsunod sa usa ka Propeta mao ang pagsunod sa Dyos ug ang pagsalikway sa Propeta mao ang pagsupak sa Diyos. Si Propeta Muhammad (saw) mao ang kataposan sa mga Propeta, mao nga ang giya sa Diyos kompleto sa iyang pag-abot, ug ang atong kaluwasan hingpit sa pagsunod sa Diyos ug sa Iyang Katapusang Propeta.