Description
Debosyon o Deboto sa Ginoo, Kaligdong, Dignidad
Unsa ang Hijab o tundong?
Ang pulong nga Hijab gikan sa Arabikong pulong ‘’Hajaba’’, nga ang pasabot niini kay tabunan o taguan.
Sa konteksto sa Islam, ang Hijab nagatumong sa koda o tamang pamesti nga gikinahanglan para sa mga babayeng Muslim nga nakaabot na sa tamang edad o pagkabatan-on. Ang hijab mao ang kinahanglanon sa pagtabon o pagtabon sa tibuok lawas, gawas lamang sa nawong ug kamot. Ang uban usab mipili sa pagtabon sa ilang nawong ug kamot ug kini gitawag nga Burqa o Niqab. Ang Hijab dili gikinahanglan sa mga sitwasyon diin adunay mga babaye lamang ug pipila ka mga paryente nga lalaki nga anaa. Bisan pa, ang hijab dili lamang mahitungod sa panggawas nga panagway; mahitungod usab kini sa halangdon nga sinultihan, kaligdong, ug dignidad nga pama-agi. Kining mga makatarunganong mga pamatasan gikinahanglan usab sa mga kalalakihan.
Ang mga lalaki nga Muslim gikinahanglan usab nga magsul-ob og luag ug dili makita o dili klaro ug dili nipis nga mga sinina, para aron mapadayong kamihot-an ang ilang kaligdong ug dignidad.
Ang Hijab mao ang pagkama-sulundon
Bisan pa man tuod adunay daghang mga kaayohan o benepisyo sa Hijab, kini una ug labaw sa tanan usa ka sugo gikan sa Dios. Busa, ang pagsul-ob niini usa ka buhat sa hugot nga pagtuo ug pagsunod sa Magbubuhat, ingon nga gihisgutan sa Quran:
"Isulti sa mga magtutuong mga kababayen-an sa ppagsul-ob sa ilang pang-gawas nga mga bisti ipalibot sa ilang tibo-ok lawas (sa diha nga sila mogawas sa balay o anaa taliwala sa mga kalalaki-an)." Quran 33:59
Ang Ginoo, ang Labing Ma-alamon, maoy labing nahibalo kon unsay labing maayo alang sa Iyang mga binuhat, ug busa siya mismo nagahatag ug maayong giya aron makabenepisyo ang mga katawhan. Ang pagsul-ob sa hijab, sama ra usab sa bisan unsang matang o klase sa mga buhat sa pagkamasuludnon sa Magbubhat,, kini samot makapa-duol sa ilang Ginoo ug makatabang sa pagpa-duol nga maka amgo ug makabaton ug pagbati sa katagbawan ug katagbawan sa tawo nga nagasul-ob niini.
Ang Hijab, sa way laing pamagi, nagasugyot nga ang mga bkababayen-an ubos sa mga kalalakihan.
Ang Hijab kay ang Kaligdong
Ang Islam nagpasiugda sa kaligdong ug pagkadesente ug nagatinguha nga mapamenos ang imoralidad sulod sa katilingban. Ang Hijab, taliwala sa ubang mga butang, makatabang sa pagkab-ot niini nga katuyoan o tumong.
"Sultihi ang mga magtutuong mga lkalalakin-han, nga sila kinahanglan nga ipa-ubos ang ilang mga panan-aw ug bantayan ang ilang kaligdong: Kana mas putli alang kanila; ug si Allah nahibalo kaayo sa tanan-tanan nilang gipang-buhat. Ug sultihan usab ang mga magtutuong mga kababaye-an nga ilang ipaubos ang ilang panan-aw o panlantaw ug bantayan ang ilang kaligdong. Kinahanglan dili sila magpakita sa ilang katahom gawas sa gipadayag; Nga ilang tabunan ang ilang mga dughan pina-agi sa belo ug dili nila ipakita ilang katahum… " Quran 24:30-31
Matikdi: nga sa mga bersikulo sa ibabaw, ang mga kalalakin-an ang unang gitumong bahin sa pagpa-ubos sa ilang panan-aw ug bantayan ang ilang kaligdong. Gisupak niini ang pag-angkon ug mga haka-haka nga ang tanang responsibilidad sa maong kaligdong ginapas-an sa mga kababayen-an.
Samtang ang Islam nagapugong o nagapa-salikway sa pagpakita sa publiko sa dili ligdong nga sinina ug ang sekswal nga pamatasan, ingon nga usa kini ka praktikal nga relihiyon, ang Islam nagdasig sa gugma tinud-ay, mapinang-gaon, ug ang kasuod tali sa mga magti-ayon ug kinahanglan nga kini pribado.
Ang Hijab kay ang Pagpa-nalipud
Ang kaalam sa luyo sa Hijab mao ang pagpamenos sa sekswal nga pagdani ug pagkadaut sa moral sa mga katilingban, kutob sa mahimo alang sa tanang mga kalalakin-an ug kababayen-an. Ang Hijab nagtabang sa pagpanalipod sa mga kalalakin-an ug kababayen-an ug sa tibook katilingban, pinaagi sa pagmugna og kalig-on sa mga pamilya ug komunidad sa daghang o nagkalain-laing mga paagi:
l Mga panagang batok sa mga mapahimuslanon.
l Manalipod sa mga kababayen-an batok sa mga bastos nga panan-aw ug taphaw o hamabaw nga pagsusi.
l Mahimo kining makatabang o makasanta sa posibilidad sa sekswal nga pag-atake batok sa mga kababayen-an.
l Mga panagang batok sa sekswal nga pagpahimulos sa mga kababayen-an base sa ilang mga panagway.
l Makapanlipud batok sa mga tentasyon ug makadaot nga mga tinguha.
Ang Hijab kay Dignidad
Ang Hijab nagapasi-ugda sa pagkababaye sa usa ka babaye kaysa pagsumpo o pag-santa niini, ug nagahatag sa mgakababayen-an og dignidad ug pagtahod sa ilang kaugalingon kon kinsa sila o unsa sila, sukwahi sa hukman pinaagi sa taphaw o hamabaw nga mga paghukom kanila, sama sa ilang mga panagway. Kini naghatag sa mga kababayen-an og gahum sa paghulma sa ilang kaugalingong dignidad pinaagi sa mas makahuluganon nga mga sumbanan, sama sa pagkamatarong, kahibalo ug kontribusyon sa katilingban, kay sa pagdiktar sa katilingban sa ilang kaugalinong bili pinaagi sa materyal nga pama-agi, sama na lang sa kung unsa ang ilang itsura o pila na ka salapi ang ilang kita o na-ipon..
Sa panan-aw sa Ginoo, ang mga lkalalakin-an ug mga Kababayen-an dili kinahanglan nga managsama aron mahimong patas, ug kini makita sa lain-laing mga tahas ug mga responsibilidad nga gi-giya o magamit sa matag usa.
Ang mana-naog sa Nobel Peace Prize, Tawakkul Karman, ''Ang inahan sa rebolusyon sa Yemen'', sa dihang siya gipangutana o gituki mahitungod sa iyang Hijab, sa mga peryodista, ug sa unsang paagi kini dili kaparehog lebel sa iyang kaalam o salbutan ug edukasyon, ug iya mitubag:
"Ang tawo sa unang panahon hapit walay saplot o hubo na sila, ug samtang ang iyang salabutan milambo, nagsugod siya sa pagsul-ob og mga sinina. Kung unsa man ako karon ug kung unsa ang akong gisul-ob kini nagarepresentar sa labing hata-as nga lebel sa panghuna-huna ug sibilisasyon nga nakab-ot sa tawo, ug dili kini paba-liktad. Ang pagtangtang o paghubo sa mga sapot o saplot, sa makausa pa,mao kana ang pag-balik sa karaang mga panahon.''
Ang Hijab kay RESPETO
Sa ubay-ubay nga mga katilingban karon nga panahon, daghang mga babaye ang gitudloan gikan sa pagkabata nga ang ilang mga bili susama sa ilang pagkamadanihon. Sila gipugos sa pagsunod sa dili realistiko ug makapaubos nga mga sukdanan sa katahom, para aron mapatagbaw ang dili makatarunganong pag-puga nga nga nagdalag kapit-os ug mga pagdahom sa komunidad. Maingon sa ka taphaw nga palibot, diin ang labi ka gihatagan og bili ang gibug-aton sa pang-gawas nga katahum, ang maana-a sa sulod nga katahum sa usa ka indibidwal gamay ra kaayo kini ug balor.
Ang Islam bisan pa niina, nagtudlo nga ang usa ka babaye kinahanglan nga tahuron sumala sa iyang mahiyason nga kinaiya ug mga lihok, imbes kumpara sa iyang hitsura o pisikal nga mga bahin, diin siya aduna ray gamay o walay kontrol. Dili niya kinahanglan nga gamiton ang iyang lawas ug mga anting-anting aron maangkon ang pag-ila o pagdawat sa katilingban, kay ang Hijab nagpunterya sa kaugalingong silbi o bili gikan sa panagway ug ngadto sa mga hiyas sama sa pagka-diyosnon, hiyas, kaligdong ug salabutan - mga hiyas nga mas parehas nga dali magamit o makab-ot sa tanan.
Ang matag babaye nga nagsul-ob og hijab o burqa usa ka talagsaon nga indibidwal, ug kini dili angayan hukman sa walay patas nga paghukom sa tanan, mga kababayen-an nga gibasehan sa ilang usa ka matang nga sinina nga sila ana-ay parehas lang.
Ang Hijab sa Bibliya
Ang Hijab dili usa ka bag-ong butang. Ang mga babayeng Muslim nagasunod sa panig-ingnan sa mga matarung nga mga babaye kaniadtong panahon, sama ni Maria, ang inahan ni Hesus. Ang pipila ka ebidensiya gikan sa bibliya nagalakip sa mosunod nga duha ka bersikulo:
‘‘Ug ang matag babaye nga naga-ampo o managna nga walay pandong sa iyang ulo, nagapaka-ulaw sa iyang ulo’’. 1 Corinto 11:3-6 .
‘’Buot ko usab nga ang mga kababayen-an magsul-ob ug sinina nga ligdong, uban ang kamioot ug angayan, dili sa sinalapid nga buhok o bulawan o perlas o mahalon nga mga bisti, kondili sa maayong mga buhat, nga angay sa mga kababayen-an nga naga-angkon nga nagasimba sa Diyos’’. 1 Timoteo 2:9-10
Ang Hijab mao ang Pagsalig
Ang Hijab makapahimo sa mga kababayen-an nga adunay dakong pagsalig sa ilang kaugalingon isip usa ka tawo. Gidugangan o gipataas niini ang pagtamod sa kaugalingon sa mga kababayen-an pinaagi sa pagtugot kanila sa pag-punting o punterya sa kung unsa gayud ang mahinungdanon sa kinabuhi. Ang obsesyon sa pisikal nga panagway mahimong adunay peligroso ug dili maayo nga mga sangputanan nga atubangon, tungod kay ang pipila ka mga kababayen-an moadto o modangop sa mga makadaot nga mga gitas-on aron lamang mabati nila nga sila gidawat sa usa ka labing demanding o nagamando nga katilingban. Ang Hijab makatabang sa pagpugong o pagsanta sa ingon nga mental ug pisikal nga kadaotan nga may kalabutan sa kakulangan sa pagsalig, pinaagi sa paglimitar sa kaugalingon nga panimuot basehan ang ilang panagway.
"Dili ko kini ginasul-ob tungod kay ako ginadaugdaug, gisul-ob ko kini tungod kay ako gihatagan o gi-giyahan og gahum. " Joumana, 23, Melbourne.
Ang Hijab dili naga:
l Kini dili makababag sa kontribusyon sa katilingban.
l Kini dili simbolo sa pag-panglupig.
l Kini dili gikinahanglan sa mga lugar nga adunay mga kababayen-an lamang ug suod nga mga paryente nga lalaki.
l Kini dili timailhan sa pagkaubos sa mga kababayen-an batok sa mga kalalakin-an
l Kini dili paagi sa pagpugong sa kagawasan sa usa ka babaye sa pagpahayag o pakita sa iyang mga panglantaw ug mga opinyon.
l Kini dili usa ka paagi sa pagpugong sa mga babaye sa pagpadayon sa eskwela o edukasyon o usa ka angayan nga karera.
l Kini dili usa ka madala-dala ra nga prisohan.
l Kini DILI binuhatan sa pagsupak, komprontasyon o panaglalis o protesta batok sa mga dili-Muslim.
l Kini dili usa ka bag-o nga matang, kini ginabuhat na sa daghang matarung ug makatarunganong mga kababayen-an sa kasaysayan.
l Kini DILI supak sa mga balor sa komunidad - gikinahanglan sa mga mithi sa komunidad nga ang mga tawo dili angay hukman sa ilang gisul-ob, ni diskriminasyon o pagmaltrato, base sa ilang gipili nga sinina o panagway.
l Kini DILI ginasul-ob sa katuyo-an nga makahadlok o kontra-sosyal.
Unsay mga nasulti sa mga kababayen-ang Muslim mahitungod sa Hijab?
"Gisul-ob nako kini sa edad nga Desi-syete (17) ug karon ako nagabasol ngano wala kini nako ginasul-ob sa sayo pa nga mga adlaw o katuigan. " Faten, 27, Melbourne.
"Kini dili bahin sa igong pag-andam sa pagsul-ob niini, apan bahin kini sa pagka-swerte nga magsul-ob niini." ‘’Madina, 22, Melbourne’’.
"Ang pagsul-ob niining Hijab nagrepresentar sa akong kagawasan, sa akong pagpili, dili sa akong pagka-dinaog-daug o pag-alipusta sa mga kagustuhan sa mga kalalakihan ug sa media. ” Nusaybah, 45, Melbourne’’.
"Ganahan ug gusto kaayo nako magsul-ob og hijab tungod kay gibuhat ko kini alang lamang sa Allah ug para kay Allah, ug sa matag higayon nga maghunahuna ko bahin niani, kini makapahiyum gayud nako. " Aisha, 13, Melbourne''.
“Kini nagatugot kanako nga makab-utan ang akong mga tumong ug pangandoy pinaagi sa pagbaton ug usa ka karera ug maka-eskwela nga walay kabalaka mahitungod sa matulisok nga mga mata sa mga tawo. Gipugos o gi-inganyo niini ang mga tawo nga dili ako hukman base sa akong panagway, apan sumala sa akong mga pang-hunahuna ug kinaiya.
‘’Ms. Flavia, 22, USA’’.
"Ang akong lawas mao ang akong negosyo ug kapital, ug dili nako kinahanglan nga depensahan ang akong ginasul-ob kang bisan kinsa. Kini Bahin sa akong relihiyon, ug ang matuod nga gipili nako nga isul-ob kini wala kini maghimo kanako nga dili buo o haum nga tawo.
‘‘Ms. Yasmin, 21, Australia’’.
Panapos o Konklusyon
Ang Hijab kay usa ka pagbuhat sa pagsunod tali sa mga kababaehang Muslim ug sa iyang Magbubuhat. Usa kini ka tinubdan sa hingpit nga gahum ug dignidad, ug milyon-milyong kababaehang Muslim sa tibuok kalibutan mipili sa pagsul-ob sa Hijab isip kabahin sa ilang pagtuo. Halayo sa pagka-dinaog-daug. Ang Hijab usa ka buhat para sa kalingkawasan, kaputli ug labaw sa tanan, ang sa pagtuo. Ang pagtahud sa mga kababayen-an usa ka importante nga aspeto sa mga pagtulon-an sa Islam, ug kining tanan gihulagway pinaagi sa Hijab.
Ang matinud-anong pagkaparehas o ang pagkapantay-pantay mahitabo lamang kung ang mga kababayen-an dili na kinahanglan nga magpakita sa ilang kaugalingon aron lamang mahatagan og bili o mapanalipdan ang ilang desisyon nga itago ang ilang mga lawas sa ilang mga kaugalingon lamang.